آقا محمد علي كرمانشاهي

437

مقامع الفضل

سؤال غقع [ 1170 ] : مذكور مىشود كه رأى ملازمان در ردّ مظالم آن است كه : بايد به سادات داده شود ، لكن در عرف حال آن است كه : به فقراى عوام داده مىشود ؛ چگونگى مسأله را بيان فرمايند ؟ جواب : مشهور بلكه معروف از مذهب جميع قائلين به ردّ مظالم به معنى معروف ميان علماء در مصنّفات عربيّه وعجميّه از متون وشروح همين است كه مصرف آن مصرف خمس غنايم است كه عبارت است از سادات « 1 » ، زيرا كه همگى آن را در باب خمس در أنواع مخمسه شمرده‌اند وبعد از ذكر أنواع مصرف خمس ؛ بيان فرموده‌اند كه بايد بر پنج سهم يا شش سهم منقسم شود وبه مصرف سادات رسد بدون استثناء ردّ مظالم ، بلكه علّامه در « تذكره » « 2 » ، وشهيد ثاني در حواشي « ارشاد » « 3 » تصريح به اين فرموده‌اند . وعبارت شهيد در « بيان » ظاهر است در نقل اجماع بر آن « 4 » وخلاف ابن جنيد وشيخ مفيد را در عدم اشتراط سيادت در مطلق خمس شاذّ دانسته‌اند « 5 » . وعلى أيّ حال ؛ در اين مسأله بر خلاف صريحى از معروف الأسمى بر نخورده‌ام ، بلى از كلام بعضي از اعلام نوع تردّدى ظاهر مىشود واوّلين ايشان شيخ شهيد است در « بيان » حيث قال : ظاهر الأصحاب إنّ مصرف هذا الخمس أهل الخمس وفي الرواية : « تصدّق بخمس مالك فإنّ اللّه تعالى رضى من الأموال بالخمس » « 6 » وهذه تؤذن أنّها في مصارف الصدقات ، لأنّ الصدقة

--> ( 1 ) جامع المقاصد : 3 / 53 ، حدائق الناضرة : 12 / 366 . ( 2 ) تذكرة الفقهاء : 5 / 422 و 431 . ( 3 ) حاشية الارشاد : 290 ( غاية المرام ) . ( 4 ) البيان : 349 . ( 5 ) البيان : 349 و 350 ، مختلف الشيعة : 3 / 347 . ( 6 ) الكافي : 5 / 125 الحديث 5 ، وسائل الشيعة : 9 / 506 الحديث 12594 .